Tuỳ thuộc vào bản chất của từng sản phẩm trí tuệ (Đối tượng quyền sở hữu trí tuệ) để xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009 phân các đối tượng thuộc 03 nhóm sau:

QUYỀN TÁC GIẢ VÀ QUYỀN LIÊN QUAN

Đối tượng của quyền này bao gồm:

  • Tác phẩm văn học, khoa học và nghệ thuật
  • Cuộc biểu diễn
  • Bản ghi âm/ ghi hình
  • Chương trình phát sóng
  • Tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá

QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP

Các đối tượng của quyền này gồm 7 loại:

  • Sáng chế/ Giải pháp hữu ích: các sản phẩm và quy trình sáng tạo
  • Thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn
  • Kiểu dáng công nghiệp
  • Bí mật kinh doanh
  • Tên thương mại
  • Nhãn hiệu
  • Chỉ dẫn địa lý

QUYỀN ĐỐI VỚI GIỐNG CÂY TRỒNG

  • Vật liệu nhân giống
  • Vật liệu thu hoạch

Một sản phẩm, nhiều quyền sở hữu trí tuệ

Một sản phẩm có thể được bảo hộ bởi nhiều quyền sở hữu trí tuệ khác nhau.

Ví dụ: một chai nước ngọt. Kiểu dáng thẩm mỹ của chai có thể đăng ký dưới dạng kiểu dáng công nghiệp; tên gọi của sản phẩm có thể đăng ký bảo hộ dưới dạng Nhãn hiệu; nhãn mác bao bì, hình ảnh logo trên chai có thể đăng ký dưới dạng quyền tác giả tác phẩm mỹ thuật ứng dụng;…

Do đó, tác giả của các sản phẩm sáng tạo có thể nhận được sự bảo hộ độc quyền để tránh việc đối thủ sao chép, làm nhái, làm giống/ tượng tự sản phẩm. Ngoài ra khi xác lập được quyền sở hữu , tác giả có thể cấp li-xăng cho các công ty, cá nhân khác sử dụng và thu tiền từ họ, nhận thêm lời nhuận từ những sáng tạo.

Lưu ý, đối với các bản nhạc sẽ được bảo hộ dưới dạng quyền tác giả. Khi sử dụng bản nhạc này trong các cuộc biểu diễn trước công chúng, ghi hình, phát sóng các bản nhạc trên kênh phát thanh, hoặc dịch lờ bài hát sang một ngôn ngữ khác,… hoặc bất kỳ một hình thức nào khác nhằm mục đích thương mại thì cần phải xin phép tác giả (nhạc sỹ) hoặc đơn vị quản lý bản nhạc, hay tác giả đó.

Bạn cần lựa chọn hình thức bảo hộ đúng đắn

Trong trường hợp sản phẩm có thể bảo hộ dưới nhiều quyền sở hữu trí tuệ khác nhau thì doanh nghiệp nên xem xét đánh giá xem yếu tố nào là quan trọng nhất đối với doanh nghiệp để lựa chọn hình thức bảo hộ mang lại hiệu quả nhất để có thể tránh được việc sao chép, xử ý xâm phạm được trong tương lai.

Khi đó bạn cần đặt các câu hỏi:

Yếu tố nào trong sản phẩm thu hút khách hàng nhất?

Hay yếu tố nào trong sản phẩm tạo nên sự khác biệt đối với sản phẩm cùng loại của đối thủ, giúp khách hàng nhớ tới bạn?

Yếu tố là đặc điểm về kỹ thuật sáng tạo hay là hình dáng của sản phẩm?

Từ đó bạn có thể hình dung sơ bộ ban đầu về hình thức bảo hộ. Và có được độc quyền thuyết phục khách hàng nhất.

Có thể bạn chỉ cần bảo hộ một yếu tố sáng tạo, nhưng đôi lúc bạn cũng cần bảo hộ kết hợp bởi nhiều yếu tố để có thể khiến khách hàng chọn bạn thay vì chọn mua sản phẩm của đối thủ cạnh tranh. Vì vậy, bạn nên xin ý kiến tư vấn của chuyên gia sở hữu trí tuệ để xây dựng một chiến lược sở hữu trí tuệ hoàn chỉnh cho sản phẩm của bạn.

Và cho dù bạn có quyết định như thế nào, thì ngay tại thời điểm bắt đầu bạn nên có ít nhất sự bảo hộ đối với nhãn hiệu, logo. Ở thời điểm bạn khai trương, công bố có thể nó chưa có nhiều giá trị nhưng sự thành công của sản phẩm sẽ làm tăng giá trị nhãn hiệu ngay lập tức và trở thành một phần quan trọng của thương hiệu (về hình ảnh, bản sắc thương hiệu).

Đôi khi chậm trễ sự bảo hộ của nhãn hiệu, bạn sẽ mất quyền được độc quyền!

Citi & Partners

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *